معرفی آزمایشگاه

معرفی اجمالی آزمایشگاه
​​​​​​​

آزمایشگاه کف قوی و دینامیک سازه دانشگاه صنعتی شریف یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های پژوهشی کشور در حوزه مهندسی سازه است که با هدف ارزیابی واقعی رفتار اعضا و سیستم‌های سازه‌ای در مقیاس بزرگ ایجاد شده است. این آزمایشگاه امکان انجام آزمایش‌های تمام‌مقیاس و نیمه‌مقیاس تحت بارگذاری استاتیکی، شبه‌دینامیکی و دینامیکی را فراهم می‌کند و بستری منحصر‌به‌فرد برای مطالعه دقیق رفتار غیرخطی، گسیختگی و عملکرد اعضای سازه‌ای در شرایط واقعی فراهم می‌آورد.

اتکا به نتایج این آزمایشگاه، جایگزینی مطمئن برای محدودیت‌های تحلیل‌های عددی است و داده‌های به‌دست‌آمده نقش مهمی در توسعه آیین‌نامه‌ها، بهبود روش‌های طراحی و اجرای سازه‌ها، و ارزیابی طرح‌های نوین مقاوم‌سازی دارد. این مرکز علاوه‌بر صنعت، نقش کلیدی در پژوهش‌های تحصیلات تکمیلی داشته و پیوند مؤثری میان تحلیل تئوریک و آزمایش عملی ایجاد می‌کند.طراحی سازه‌ای آزمایشگاه از سال ۱۳۷۸ آغاز شد و پس از تصویب رسمی، عملیات اجرایی در سال ۱۳۸۳ شروع و در سال ۱۳۸۷ تکمیل شد. در ادامه، تجهیزات پیشرفته شامل جک‌ها و اکچواتورهای هیدرولیکی، سیستم‌های کنترل بارگذاری، حسگرهای دقیق و سامانه‌های ثبت داده نصب و کالیبره شدند و آزمایشگاه وارد فاز بهره‌برداری شد.
 
از نظر فیزیکی، آزمایشگاه دارای کفی به ابعاد ۱۰×۱۶ متر با ظرفیت تحمل بارهای سنگین، ارتفاع مفید ۹ متر، دو قاب عکس‌العمل مقاوم و جرثقیل سقفی ۵ تنی است. این امکانات امکان آزمایش انواع نمونه‌ها شامل دال‌ها، دیوارها، تیرها، اتصالات و قاب‌های سازه‌ای را فراهم می‌سازد.این ویژگی‌ها، آزمایشگاه کف قوی شریف را به یکی از مراکز شاخص و قابل اتکای کشور در ارزیابی واقعی عملکرد سازه‌ها تبدیل کرده و آن را به مرجع علمی و صنعتی معتبر در حوزه مهندسی سازه و زلزله بدل کرده است.
​​​​​​​

 

تاریخچه طراحی، ساخت و راه‌اندازی

 
ایده ایجاد یک مرکز ملی پیشرفته برای انجام آزمایش‌های تمام‌مقیاس و نیمه‌مقیاس در حوزه رفتار سازه‌ها، در اواخر دهه ۱۳۷۰ شکل گرفت. با توجه به نیاز کشور به زیرساختی تخصصی برای تحلیل دقیق عملکرد سازه‌ها تحت بارهای استاتیکی، شبه‌دینامیکی و دینامیکی، مطالعات اولیه و تعیین الزامات فنی آزمایشگاه از سال ۱۳۷۸ آغاز شد. در همین سال طراحی سازه‌ای کف قوی و نقشه‌های اجرایی آن تکمیل گردید.

از همان ابتدای شکل‌گیری طرح، چارچوب علمی پروژه تعریف و نیازهای فنی تعیین و رویکردهای تخصصی برای طراحی و اجرای آزمایشگاه ارائه گردید. در تابستان ۱۳۸۳ آغاز رسمی عملیات اجرایی مورد تأیید دانشگاه صنعتی شریف قرار گرفت و فاز ساخت کف قوی، فونداسیون‌ها، دیوارهای حائل، و سایر اجزای سازه‌ای، طی چند سال با نظارت دقیق علمی و فنی پیش رفت. این مرحله سرانجام در سال ۱۳۸۷ به پایان رسید.

پس از تکمیل بخش عمرانی، مرحله حساس‌تر و تخصصی‌تر پروژه یعنی نصب و راه‌اندازی تجهیزات پیشرفته بارگذاری آغاز شد. این تجهیزات شامل اکچواتورهای ظرفیت‌بالا، سیستم‌های هیدرولیک، حسگرهای اندازه‌گیری دقیق، سامانه‌های کنترل دیجیتال و مجموعه‌های ویژه اتصال و مهار بارگذاری بود.

در این دوره، کشور با محدودیت‌های جدی ناشی از تحریم‌های بین‌المللی مواجه بود؛ موضوعی که تأمین تجهیزات موردنیاز را با چالش‌های پیچیده روبه‌رو می‌کرد. با این حال، مدیریت آزمایشگاه کف قوی در هدایت فنی پروژه، انتخاب تجهیزات مناسب، مذاکره با تأمین‌کنندگان، نظارت بر نصب و کالیبراسیون، و رفع مشکلات اجرایی، اقدامات لازم را انجام داده‌اند. آزمایشگاه کف قوی دانشگاه صنعتی شریف، که با حمایت مالی بانک توسعه اسلامی و تحت نظارت وزارت علوم ایجاد شده است، به‌عنوان از مراکز تحقیقاتی مهم کشور در زمینه ارزیابی رفتار سازه‌ها شناخته می‌شود.